Mùa 2026, mọi giải của bóng chuyền nam Trung Quốc đã khép lại, thành tích cả năm có thể gọi là mức thảm họa. Không những không tiến bộ, mà còn thụt lùi toàn diện. Không chỉ bị đối thủ châu Á bỏ lại, mà trên làng bóng chuyền thế giới còn rơi thẳng xuống nhóm đội yếu đáy bảng. Mọi vấn đề quy về gốc, chuyện cầu thủ là thứ yếu. Huấn luyện viên ngoại lương cao Heynen tuyệt đối là người chịu trách nhiệm đầu tiên.
Nói trước những thành tích tệ thật sự, mục nào cũng đủ để nhìn mà nhức mắt.
Thứ nhất, ở VNL, giải liên đoàn các quốc gia bóng chuyền nam, đội Trung Quốc có thành tích ảm đạm 1 thắng 11 thua, xếp chót các chặng. Suốt giải bị Ba Lan, Brazil và các đội mạnh nghiền ép, nhiều lần thua đậm cách biệt lớn, bị truyền thông bóng chuyền nhiều nước cùng chế giễu, mất mặt đến cả sân quốc tế. Hai năm đá VNL, thực lực đội bóng thụt lùi thấy rõ, điểm xếp hạng thế giới liên tục lao dốc, sắp rơi vào hố không đáy.
Thứ hai, ở giải vô địch châu Á bất ngờ thua Hàn Quốc, không vào tứ kết. Thất bại này khiến điểm bị trừ mạnh, mất hẳn suất dự World Cup bóng chuyền nam 2027, đồng thời gần như tuyên bố hết cửa Olympic Los Angeles 2028. Về lý thuyết chỉ còn một tia cơ hội nếu hai năm tới ở VNL thắng liên tiếp điên cuồng và lọt top 11 thế giới. Nhưng với trình độ bóng chuyền nam hiện tại, châu Á còn chưa thoát ra được, nói gì đến Olympic?
Thứ ba, thành tích Asian Games cực kỳ châm biếm. Vòng bảng thắng được Hàn Quốc, rất nhiều cổ động viên tràn màn hình chữ "có máu lửa", lời khen phủ kín. Nhưng thực lực thật không đỡ nổi sức nóng ấy: bán kết thua Nhật Bản sát nút hai điểm, trận tranh đồng bị Pakistan quét ba set, set nào cũng không lên nổi 20 điểm, nhục nhã nhận "huy chương sắt". Cái gọi là máu lửa chỉ là ảo ảnh ngắn ngủi.
Nhìn lại những lời khoa trương khi Heynen vừa đến Trung Quốc, đúng là một trò cười khổng lồ. Hứa dẫn đầu châu Á, hứa tranh Olympic, không một mục tiêu nào thành hiện thực. Cả năm thứ duy nhất đem ra được chỉ có Challenger Cup, nhưng giải này hàm lượng rất thấp, chẳng có giá trị tham chiếu.
Điều khiến cổ động viên giận nhất là cách chỉ đạo thiên vị, tiêu chuẩn kép đến cực đoan của Heynen.
Ba "cục cưng" trong đội là Bành Thế Khôn, Lý Lỗi và Ôn Tử Hoa có đặc quyền không bị mắng. Dù giải quốc tế có tệ đến đâu, điểm then chốt liên tục mắc lỗi, cả trận biến mất rồi sụp đổ, Heynen không bao giờ phê bình, không truy trách, vẫn vững như bàn thạch cho đá chính, cho cơ hội.
Ngược lại, Vương Tân, cầu thủ thật sự dám chơi dám chịu, trên sân cần mẫn, nhiều lần gỡ thế khi đội bị dẫn, chỉ cần một hai lỗi nhỏ là bị Heynen mắng thẳng tại chỗ, đè rất nặng. Thưởng phạt hoàn toàn đảo ngược: người thân tín muốn sao cũng được, người thật thà ôm trách nhiệm rồi bị mắng. Không khí trong đội thối hoàn toàn.
Còn vô lý hơn là công việc chỉ đạo của ông suốt đường làm cho có. Lương cao hơn cả Lang Bình, liên đoàn gần như đáp ứng mọi điều kiện, đãi ngộ chưa từng có, không huấn luyện viên nội nào có nguồn lực như vậy. Cái gọi là "khảo sát người mới" toàn là diễn. Hai năm không đào tạo được tân binh nào, đội vẫn toàn bộ khung cũ thời Ngô Thắng, chỉ Ôn Tử Hoa miễn cưỡng tính là người mới. Giờ hàng chủ công hỏng hoàn toàn, trụ cột Lý Vịnh Trăn chấn thương nặng liên tục, đội vừa thiếu người gánh vừa không có người nối.
Nhiều cổ động viên mềm lòng vẫn thanh minh cho Heynen, nói nền cầu thủ kém, kéo không nổi. Tôi cho rằng lập luận này hoàn toàn không đứng vững. Cầu thủ yếu là sự thật, nhưng mời ngoại binh lương cao chính là để đổi hiện trạng, nâng thực lực, không phải để lĩnh lương rồi dùng áp lực tâm lý khống chế đội.
Heynen ở làng bóng chuyền chính thống châu Âu từ lâu đã không trụ được, chuyển sang sân bóng chuyền nữ vẫn không có thành tích, cuối cùng chỉ có thể sang châu Á kiếm tiền cho qua ngày. Liên đoàn lúc chọn người còn vô lý hơn: bỏ qua danh sư Brian vốn có kinh nghiệm thành công ở châu Á, cứ khăng khăng mời Heynen hàng dỏm. Thành tích ảm đạm hôm nay hoàn toàn là cái giá của một quyết định sai.
